Isınan bağlantı, arıza olmadan önce görülür
Termal kamera ölçümü, elektrik tesisindeki gevşek ya da aşırı yüklü bağlantıyı henüz arızaya dönüşmeden, tesisi durdurmadan görmeye yarar. Gevşemiş bir klemens, sıkılmamış bir bara bağlantısı, dengesiz yüklenmiş bir faz önce ısınır; kokmadan, kararmadan, kesmeden önce ısınır. Termal kameranın işi o aşamayı yakalamaktır.
Bu hizmetin kapsamı
Yük durumunun ölçüm öncesi belirlenmesi
Tarama başlamadan önce pano beslemesindeki akım okunur ve raporun ilk satırına yazılır. Hangi fider hangi yükte tarandıysa o kayıt altına alınır; ölçüm anındaki yük bilinmeden bulunan hiçbir sıcaklık yorumlanamaz.
AG pano ve kolon hattı taraması
Ana dağıtım panosu, kompanzasyon panosu, kolon hattı bağlantıları, sayaç panoları ve ortak alan panoları kapak açılarak taranır. Şalter giriş-çıkış klemensleri, bara bağlantıları, nötr ve koruma iletkeni bağlantıları tek tek görüntülenir.
OG hücre, kablo başlığı ve trafo bağlantıları
Orta gerilim tarafında hücre içi bağlantılar, kablo başlıkları, akım ve gerilim trafosu bağlantıları ile trafo primer-sekonder terminalleri gözlenir. Bu noktalar enerjili olduğu için ölçüm, gerilim seviyesine uygun yaklaşma mesafesi korunarak yapılır.
Faz dengesizliği ile aşırı yükün ayrılması
Isınmanın kaynağı her zaman gevşek bağlantı değildir. Üç fazın görüntüsü karşılaştırılır: tek bir noktada yerel ısınma bağlantı sorununu, bütün bir fazın boydan boya ısınması yük dengesizliğini ya da kesit yetersizliğini gösterir. İkisinin çözümü aynı değildir, bu yüzden raporda ayrı yazılır.
Fotoğraflı termal rapor ve önceliklendirme
Her bulgu için termal görüntü ile aynı çerçeveden çekilmiş normal fotoğraf yan yana konur; bağlantının adı, ölçüm anındaki yük ve komşu bağlantıya göre sıcaklık farkı yazılır. Bulgular "ilk fırsatta" ve "planlı bakımda" diye ayrılır. Hepsi acil yazılan rapor, hiçbir şey söylememiş olur.
Düzeltme sonrası doğrulama ölçümü
Sıkılan ya da değiştirilen bağlantı, tesis tekrar yük altına alındıktan sonra yeniden görüntülenir. Öncesi ve sonrası aynı raporda durur. Ölçüsü olan iş, fotoğrafı da olur.
Sahada iş sırası
Ama bu ölçümün tek bir şartı var: tesis yük altında olacak. Akım geçmeyen bir bağlantı ısınmaz. Kötü bir bağlantı ile sağlam bir bağlantı, yüksüz panoda birbirinin aynısı görünür. Bu yüzden panoyu hafta sonu, tesis dururken gezip "her şey normal" yazan rapor, ölçüm yapılmamış sayılır.
Ölçüm penceresinin planlanması
Tesisin en çok yüklendiği saat aralığı işletmeyle birlikte belirlenir ve ölçüm o aralığa alınır. Vardiya düzeni, mevsimlik yük ve dış aydınlatma gibi yalnız gece çalışan devreler ayrıca not edilir; gece çalışan devre gündüz taranmaz.
Erişim ve güvenlik hazırlığı
Metal ve boyalı sac kapak kızılötesini geçirmez; kapalı pano dışarıdan tarandığında kamera yalnız kapağın kendi sıcaklığını görür. Panoda kızılötesine geçirgen gözetleme penceresi varsa tarama pencereden yapılır; yoksa kapak açılır. Kapak açımı enerjili çalışma kurallarına göre yapılır, yaklaşma mesafeleri korunur, ölçümü yapan kişi tesise temas etmez.
Cihaz ayarı: emisivite ve yansıyan sıcaklık
Bakır bara, kalaylı klemens, boyalı sac ve kablo yalıtkanı aynı sıcaklıkta farklı görünür. ISO 18434-1, emisivitenin ve yansıyan görünür sıcaklığın belirlenip düzeltilmesini ölçüm prosedürünün parçası sayar; bu ayar yapılmadan okunan mutlak sıcaklık rapora yazılmaz.
Tarama ve karşılaştırma
Her nokta tek başına değil, üç şeye karşı okunur: aynı panodaki komşu bağlantı, diğer iki fazın aynı noktası ve ortam sıcaklığı. Bulgu bu karşılaştırmadan çıkar. "48 derece gördük" bir bulgu değildir; "diğer iki faz 31 derecedeyken R fazı klemensi 48 derece" bulgudur.
Raporlama ve işletmeye teslim
Bulgular öncelik sırasına dizilir, her birinin yanına önerilen müdahale yazılır. Rapor iki nüsha imzalanır. Termal ölçüm bir elektrik tesisatı periyodik kontrolünün içinde yürütülüyorsa, o kontrolün mevzuattaki şekil, sözleşme ve kayıt şartları ayrıca sağlanır.
En sık atlanan şartlar
Ölçüm yüksüz ya da çok düşük yükte yapılıyor
Bu işin bir numaralı hatası. Bağlantı direncinde harcanan güç akımın karesiyle artar; sıcaklık da onu izler. Tesis durmuşken kusurlu bağlantı da sağlam bağlantı da soğuktur. Tesis dururken gezilen pano taranmış sayılmaz. O rapor temiz çıktığı için değil, ölçüm yapılmadığı için temizdir.
Pano kapağı açılmadan, dışarıdan tarama yapılıyor
Kapalı sac kapak kızılötesi ışımayı geçirmez. Kapak üzerinden alınan görüntü içerideki klemensin değil, sacın sıcaklığını gösterir. Panoda kızılötesine geçirgen gözetleme penceresi yoksa kapak açılmadan ölçüm yapılmaz. Hızlı ve güvenli göründüğü için sık yapılır, hiçbir şey ölçmez.
Emisivite ve yansıma düzeltilmeden mutlak sıcaklık yazılıyor
Parlak bakır bara, ortamdaki sıcak yüzeyleri yansıtarak olduğundan sıcak; başka bir yüzey olduğundan soğuk okunabilir. ISO 18434-1 bu düzeltmeleri prosedürün parçası sayar. Düzeltilmemiş bir sayı hem boş alarma hem de gerçek kusurun gözden kaçmasına yol açar.
Termal rapor, elektrik tesisatı periyodik kontrol raporunun yerine konuluyor
Mevzuatta zorunlu tutulan şey elektrik tesisatının periyodik kontrolüdür; termografi bu kontrolün içinde uygulamada kullanılan yöntemlerden biridir, tek başına o raporun yerini almaz. Ayrıca Resmî Gazete 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikten sonra, zorunlu periyodik kontrol hizmeti için İSG-KATİP sistemi üzerinden sözleşme düzenlenmesi şart koşulmuş, sözleşmesiz düzenlenen periyodik kontrol raporları geçersiz sayılmıştır.
Sık sorulanlar
Termal kamera ölçümü yasal olarak zorunlu mu?
Mevzuat "termal kamera ölçümü" diye ayrı bir kalem saymaz. Zorunlu olan, elektrik tesisatının periyodik kontrolüdür: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013 / 28628; EK-III'ü RG 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikle yenilenmiştir) EK-III'ün 2.3 "Tesisatlar" bölümünde elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve yıldırımdan korunma tesisatı periyodik kontrole tabi tutulmuştur. Termografi, bu kontrol kapsamında ısınan bağlantıyı bulmak için uygulamada kullanılan yöntemlerden biridir.
Ne sıklıkla yapılmalı?
Aynı yönetmeliğin EK-III 2.3.1 maddesine göre, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. Bu bir üst sınırdır. Yükü mevsimle ciddi değişen tesislerde, sık müdahale gören panolarda ya da önceki ölçümde bulgu çıkmış noktalarda daha sık ölçüm işletmenin kendi kararıdır.
Kimler yapabilir?
Elektrik tesisatının periyodik kontrolü, aynı yönetmeliğin EK-III 2.3.2 maddesine göre elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. RG 23.12.2025 / 33116 sayılı değişiklikle, periyodik kontrol hizmeti gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP sistemindeki örneğine uygun sözleşmenin düzenlenmesi şart koşulmuş, raporda kontrolü yapan kişinin EKİPNET kayıt numarasının belirtilmesi istenmiştir.
Ölçüm için elektriği kesmek gerekir mi?
Hayır, tam tersi. Enerji kesilirse ölçüm anlamsız hâle gelir; ısınma ancak akım geçerken oluşur. Tesis çalışır durumda, mümkün olan en yüksek yükte taranır. Kesinti yalnız bulgu çıktıktan sonra, bağlantının sıkılması ya da değiştirilmesi için gerekir.
Kaç derecelik fark sorun sayılır?
Tek bir eşik sayı vermek doğru olmaz. Değerlendirme mutlak sıcaklıkla değil, aynı noktanın diğer fazlarla ve komşu bağlantılarla farkıyla, o andaki yük oranı birlikte okunarak yapılır. ISO 18434-1, tespit edilen anomaliler için şiddet değerlendirme kriterlerinin belirlenmesine ve raporlanmasına dair genel prosedürü verir. Bizim raporumuzda her bulgunun yanında ölçüm anındaki yük ve karşılaştırma noktası yazılı olur; böylece değerlendirmenin dayanağı görünür kalır.
Sahayı anlatın, kapsamı birlikte çıkaralım
Gerilim seviyesi, ekipman listesi ve iş programı netleştikten sonra teklif tek sayfada verilir.